15 Haz

Kısa adıyla CAATSA olarak bilinen Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act adlı yasa 2 Ağustos 2017 tarihinde ABD Başkanı Donald J. Trump tarafından imzalanan ve İran, Kuzey Kore ve Rusya gibi ülkelere karşı kimi yaptırımların öngörüldüğü bir federal kanundur. CAATSA’nın gündem konusu olaya ilişkin önem arz eden kısmı 231. maddede yer alan Rusya Federasyonu Hükümeti’nin İstihbarat ve Savunma Sektörleri ile İşlem Yapan Kişilere Yaptırım Uygulanması başlıklı düzenlemelerdir. İlgili maddeye göre, ABD Başkanı tarafından, Rusya Federasyonu Hükümeti’nin istihbarat ya da savunma sektörlerinin parçası olan ya da onun adına hareket eden kimselerle bilerek ‘kayda değer’[1] bir işlem tesis eden kişilere CAATSA’nın 235. maddesinde sayılan yaptırımlardan beşi ya da daha fazlası uygulanacaktır.

CAATSA Yaptırımları Nelerdir?

CAATSA 235. maddesinde 12 farklı yaptırımdan oluşan bir liste öngörmüştür. Buna göre ABD Başkanı:

  1. ABD İhracat-İthalat Bankası  tarafından yaptırım uygulanan kimselerin ülkeden mal ve hizmet ithal etmesiyle ilgili teminat, sigorta, kredinin uzatılması gibi işlemlerine onay verilmemesi talimatı verebilir,
  2. ABD Hükümeti’ne yaptırım uygulanan kimselere İhracat Yönetim Kanunu (the Export Administration Act of 1979), Silah İhracatı Kontrol Kanunu (Arms Export Control Act[2]), Atomik Enerji Kanunu (Atomic Energy Act of 1954) veya ihracat/yeniden ihracat için ABD Hükümeti’nin ön denetimi ve onayı gereken diğer bir düzenleme kapsamındaki herhangi bir lisans ya da diğer bir çeşit izin/yetki belgesi verilmemesi talimatı verebilir,
  3. ABD finansal kuruluşlarının, insani yardım kapsamında olmadıkça, yaptırıma tabi kimselere 12 aylık sürede 10 milyon Amerikan Dolarından daha fazla kredi vermelerini engelleyebilir,
  4. ABD’nin uluslararası kuruluşlardaki (örneğin, IMF) yetkili yöneticilerini yaptırıma tabi kişilerin bu kuruluşlarca verilebilecek krediler hususlarında karşı oy kullanmaları talimatı verebilir,
  5. İlgili düzenlemelere uygun olarak ABD’nin yetki alanı içerisinde gerçekleşen ve yaptırım uygulanan kişinin yararına olan döviz alım-satım işlemlerini engelleyebilir,
  6. Yetkisi dahilinde olduğu takdirde ilgili düzenlemelere uygun olarak yaptırım uygulanan kişi yararına gerçekleştirilecek ödeme veya kredi aktarımının finansal kuruluşlar arasında veya finansal kuruluşlar aracılığıyla ya da finansal kuruluşlara yapılmasını engelleyebilir,
  7. Yaptırım uygulanan kişinin ABD’de mülk edinmesi veyahut bu mülke ilişkin herhangi bir işlem yapmasını engelleyebilir,
  8. Yaptırım uygulanan kimselerin yöneticilerine ya da çalışanlarına yahut benzer yetkilerle benzer görev ifa eden kimselere yasada düzenlenen yaptırımlardan herhangi bir veya birkaçını uygulayabilir,
  9. Amerikan gerçek ve tüzel kişilerinin yaptırım uygulanan kimselere yatırım yapmasını, kayda değer oranda tahvil ürünü satın almasını engelleyebilir,
  10. Yaptırım uygulanan şirket çalışanı, yöneticisi ya da çoğunluk hissesi sahibi olduğuna karar verilen yabancılara vize verilmemesi hususunda Dışişleri Bakanı’na ve ABD’den çıkarılması hususunda ABD İç Güvenlik Bakanlığı’na talimat verebilir,
  11. Yaptırım bir finansal kuruluşa uygulanıyorsa, kuruluşun ABD piyasasındaki işlemleri kısıtlanabilir veya devlet tahvillerine erişimi engellenebilir,
  12. Son olarak da, ABD Hükümeti yaptırıma tabi kimselerden kamu alımı yapılmaması ya da mal ve hizmet alımına ilişkin herhangi bir sözleşme ilişkisine girilmemesi kararı alabilir.
[1]ABD Hükümeti tarafından yayımlanan kılavuza (Public Guidance on Sanctions with Respect to Russia’s Defense and Intelligence Sectors Under Section 231 of the Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act of 2017) göre, ABD Dışişleri Bakanlığı işlemin ‘kayda değer’ olup olmamasını birçok farklı faktöre bağlı olarak değerlendirmektedir. Bunlara, işlemin ABD ulusal güvenliğine ve dış politikasına etki oranı ve işlemin Rusya Hükümeti’yle ilişkisinin boyutu örnek verilebilir.
[2]ITAR düzenlemeleri bu kapsamda yer aldığından savunma sanayi alanında gerçekleştirilecek ithalatların böyle bir olası yaptırımdan doğrudan etkileneceği tespiti yapılabilir.

HERDEM Avukatlık Bürosu

Share on LinkedInShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someone